HERODOTOS

Eskiçağda yaşayan insanların örf, adet ve gelenekleri hakkında en geniş kapsamlı bilgiyi Herodotos'un yazmış olduğu Historia (tarih) adlı kitabından almaktayız. Herodotos M.Ö. V. yy'ın ikinci çeyreğinde yaşamış ve bilinen ilk tarih kitabını yazmıştır (M.Ö. 475-450). Kendisi Anadolulu olan Halikarnasoslu (Bodrum) Herodotos dokuz kitaptan oluşan bu eserinde gezip gördüğü yerlerin kültürlerini, gelenek ve göreneklerini birbirleriyle yaptıkları savaşları kökenlerini, inançlarını ve yaşayış tarzlarını kaleme almış ve böylece bize aktarmıştır. Kendisi Halikarnansoslu olmasına ve bunu kitabını "Halikarnasoslu Herodotos araştırmasını kamuoyuna sunar " diye imzalamış olsa da Halikarnasosa döndüğünde oradaki siyasi çekişmeler yüzünden Halikarnasostan ayrılıp İtalyanın Sicilya bölgesindeki Atinalıların yeni kurduğu koloni kentlerinden Thurium'da ölmüştür.Burada anlatılan çeşitli bölgelerdeki örf, adet ve gelenekleri ile o dönemin insanları arasındaki bir takım çekişmeler ve olayları Herodotosun bu tarih kitabından alınıp kısmen yorumlanmasıdır. Buradaki esas amaç bugün yaşayan toplumlarla geçmişte yaşamış olanlar arasındaki fark ve ortak noktaların kıyaslanması yanyana yaşayan kabileler arasındaki kültür farklılığına dikkat çekilmesi ve bugünkü bir takım geleneklerimizin kökenin nereden geldiğine bakılması açısından faydalı olacağını düşündüğümden Herodotosun anlattığı pek çok detay göz ardı edilerek sadece o dönemin geleneklerini derlemeye çalıştım. Aslında geçmişte yaşamış toplumlarla bugünkü yaşayanlar arasında pek çok ortak nokta daha doğrusu devam eden bir süreç olduğunu gördüğümüz gibi tamamen bugünkü yaşam tarzlarından farklı bir takım geleneklerin var olduğunu bir kaç örnekle burada değinmek istiyorum. Örneğin Perslerde yalan atmak çok büyük bir ayıptı, akarsuya tükürmez işemez ve ellerini yıkamazlardı. Mısırlılar ise temizliğe büyük önem verirlerdi domuzu asla kurban etmezler, yemezler hatta domuzun yanından geçerken kendisine sürtünen kişiyi temizlemek için elbiseleriyle beraber ırmağa atarlardı. Gene Mısırlılarda her cinsel birleşmeden sonra yıkanırlar asla yıkanmadan tapınağa girmezlerdi. Aynı şekilde Babillilerdede cinsel birleşmeden sonra hiçbir kap kacağa dokunmazlardı ta ki yıkanıncaya kadar. Persliler tek bir suçtan insan öldürmezlerdi hatta kralın bile birini öldürmesi pek o kadar kolay değildi. Mısırda yaşça küçük olan biri kendisinden büyük biriyle karşılaştığında ona saygı gösterip yol verir ve ellerini dizlerine kadar götürüp önünde eğilirdi. Aslında bu örnekler oldukça çoğaltılabilir ama daha fazla detayı diğer bölümlerde okuyabilirsiniz. Burada anlatılan gelenek ve adetlerin bugün yaşayan toplumlarla hiç bir ilgisi yoktur.Tamamıyla geçmişte yaşamış olan toplumlar anlatılmıştır.